Ελληνικά Permalinks
Friday, January 2nd, 2009Τα Permalinks
Τα permalinks είναι μια φτιαχτή λέξη από το συνδυασμό του “permanent” και “link“. Πρόκειται, επομένως, εκ πρώτης όψεως, για” μόνιμους συνδέσμους”. Στην εποχή του καταιγιστικού blogging, όπου άρθρα πάνε και έρχονται και η πληροφορία παράγεται με ρυθμούς που δύσκολα παρακολουθούνται, τα ίδια τα links αποκτούν αξία μεγαλύτερη από αυτή που είχαν στο παρελθόν. Δεν είναι το ίδιο χρήσιμο ένα link της μορφής http://www.if-i-was-a-browser.gr/?p=123 με ένα link της μορφής http://www.if-i-was-a-browser.gr/2007/06/22/the-subject-is-the-permalinks. Είναι φανερό ότι το πρώτο δεν αποτελεί παρά κωδική ονομασία μιας ιστοσελίδας που ένας server θα κατανοήσει για να μπορέσει να την αποδώσει στο χρήστη, ενώ το δεύτερο διαθέτει μια ονομασία συμβατή τόσο για ένα server, όσο και για ένα άνθρωπο/αναγνώστη.
Τα blogs εισήγαγαν αυτή την καινοτομία στον τρόπο γραφής των links και την αυτοματοποίησαν στα συστήματα διαχείρισής τους. Με αυτό τον τρόπο ένα link δεν αποτελεί μόνο ένα σύνδεσμο προς μια ιστοσελίδα αλλά περιέχει και μετά-πληροφορία σχετική με το περιεχομενό της (συνήθως τον τίτλο/θέμα της κα). Για να μπορέσουν τα permalinks να είναι λειτουργικά χρειάζεται και η βοήθεια του εκάστοτε server. Με δυο λόγια τα permalinks δε μπορούν να λειτουργήσουν από μόνα τους. Στον - καλό μας - Apache αυτό επιτυγχάνεται μέσω του ειδικού mod_rewrite που τον βοηθά να μετασχηματίζει τα links αυτά σε μορφή που το blog σας να μπορεί να καταλάβει άμεσα. Ενεργοποιώντας αυτό το mod και με μερικές ρυθμίσεις στο αρχείο .htaccess που μοιάζουν κάπως έτσι:
<IfModule mod_rewrite.c>
RewriteEngine On
RewriteBase /
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-f
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-d
RewriteRule . /index.php [L]
</IfModule>
θα καταφέρετε να λειτουργήσετε τα permalinks στο blog σας! Ευτυχώς τα πράγματα είναι συνήθως αρκετά απλά, μιας και το blog σας (πχ το Wordpress) θα φτιάξει αυτόματα τις παραπάνω ρυθμίσεις και ο ISP σας θα - ελπίζατε να έχει - ενεργοποιήσει εκ των προτέρων το mod_rewrite. Πάντως, οι πιο λεπτομερείς οδηγίες είναι αντικείμενο άλλου άρθρου, που θα το βρείτε εύκολα στο διαδίκτυο ψάχνοντας σωστά!
Τα Ελληνικά Permalinks
Κι αν οι εποχές όπου για να στείλετε ένα email στους φίλους σας στο εξωτερικό - και στην Ελλάδα, ακόμη - μέσω freemail υπηρεσιών (Yahoo, Hotmail κλπ) έπρεπε να το γράψετε υποχρεωτικά με greeklish έχει περάσει - ευτυχώς - ανεπιστρεπτί, υπάρχουν ακόμη κατάλοιπα στο χώρο της Πληροφορικής που μας τις θυμίζουν. Καταρχή, τα permalinks μπορούν να δουλέψουν με ελληνικούς χαρακτήρες, αυτό είναι δεδομένο! Λίγες από τις ρυθμίσεις που αναφέραμε παραπάνω κι ένας server που καταλαβαίνει ελληνικά (τι ελληνικά, δηλαδή, UTF-8 να καταλαβαίνει) και όλα δουλεύουν ρολόι.
Αυτό, τουλάχιστο, θα επιθυμούσαμε. Στην πραγματικότητα υπάρχουν απρόσμενες, αν και ανόητες, επιπλοκές. Προτού πάμε ακριβώς εκεί θα πρέπει να δούμε λίγo το παρασκήνιο. Ένα link είναι κάτι που ο χρήστης (ο browser του χρήστη, πιο σωστά) δίνει σε ένα server για να πάρει το περιεχόμενο που επιθυμεί. Αυτή η επικοινωνία γίνεται μέσω του πρωτοκόλλου HTTP. Το πρωτόκολλο αυτό, αν και καταλαβαίνει πλέον όλες τις γλώσσες του κόσμου, όσον αφορά το περιεχόμενο, έχει μείνει προσκολλημένο μόνο στη λατινική γραφή, όσον αφορά την επικοινωνία που γίνεται στο παρασκήνιο ανάμεσα στο browser και το server (τα http headers, δηλαδή, μπορούν να είναι μόνο λατινικά). Εν ολίγοις το πρωτόκολλο τυπικά δεν επιτρέπει στο browser να ζητήσει μια σελίδα με link της μορφής http://www.site.gr/τίτλος-σελίδας απλά και μόνο επειδή το link αυτό περιέχει μη λατινικούς χαρακτήρες. Μα είναι σίγουρο ότι έχετε δει παρόμοια links εδώ κι εκεί. Και δεν έχετε κάνει λάθος!
Είναι δυνατόν, αλλά έμμεσα. Μπορεί κανείς να “περάσει” μη λατινικούς χαρακτήρες μέσα σε links αν πρώτα τους κωδικοποιήσει με το σωστό τρόπο. Η κωδικοποίηση αυτή λέγται url encoding και κάνει κάθε μη λατινικό χαρακτήρα να μετασχηματίζεται στη μορφή “%xx” (όπου xx=δύο λατινικοί χαρακτήρες), έτσι ώστε όλοι να αντικατασταθούν από λατινικούς συνδυασμούς. Φυσικά, όλα αυτά έχουν απόλυτη σχέση με τα ελληνικά permaliks.
Τα Ελληνικά Permalinks και οι Browsers
Μέχρι στιγμής μπορούμε με ασφάλεια να συμπεράνουμε ότι το - εν προκειμένω - επιθυμητό είναι και δυνατόν. Ναι, αλλά με τις επιπλοκές που προαναφέραμε. Και οι επιπλοκές αυτή τη φορά έρχονται από την πλευρά των browsers και καταρχάς του Internet Explorer. Ίσως να φανεί μικρή λεπτομέρεια, είναι όμως σημαντική όσον αφορά αυτό που λέμε “user experience”. Ο Firefox όταν βλέπει links της μορφής αυτής καταλαβαίνει περί τίνος πρόκειται και εμφανίζει στο χρήστη το link στη σωστή γραφή του, δηλαδή με τα ελληνικά (ή ρώσικα ή τούρκικα κλπ) του. Όταν δηλαδή ο χρήστης περνά το ποντίκι του πάνω από ένα τέτοιο link ο Firefox κάτω αριστερα, όπου εμφανίζεται παραδοσικά το εκάστοτε link, θα το απεικονίσει σωστά. Κι ακόμη, όταν αυτό το link ανοίξει, στη μπάρα διευθύνσεων πάλι θα το απεικονίσει σωστά. Ο Internet Explorer (και δυστυχώς και η Opera) εμφανίζει κάτι σαν κι αυτό:
Όχι και πολύ κομψό! Ούτε και ήταν ο αρχικός σκοπός του να είναι κομψό! Όλοι οι browsers δουλεύουν σωστά με αυτά τα links και θα τα χρησιμοποιήσουν σωστά. Όμως ο χρήστης θα χάσει όλη την ομορφιά αλλά και την πληροφορία που θα του έδινε ένα link όπως αυτό:
http://www.if-i-was-a-browser.gr/σελίδα-με-ελληνικότατο-τίτλο-και-πέρμ/
Και για του λόγου το αληθές:
Τελικά;
Τελικά, τι πρέπει να διαλέξει o ιδιοκτήτης ενός blog/site σχετικά με τα permalinks του περιεχομένου του; Η απάντηση δε μπορεί να είναι μόνο μία. Από τη μία πλευρά, θα ήθελε όλοι οι χρήστες να μπορούν να διαβάζουν σωστα τα permalinks του, μιας και αυτοί είναι εκείνοι στους οποίους αυτά στοχεύουν και απευθύνονται. Κι αν ο πιο δημοφιλής browser σήμερα (ακόμη είναι ο Internet Explorer) δε δείχνει σωστά τα ελληνικά, τότε το λογικό είναι να καταφύγει στο να τα γράφει με λατινικούς χαρακτήρες, greeklish δηλαδή! Και στο μέλλον θα μπορέσει ίσως να επεξεργαστεί ένα προς ένα (?) τα links αυτά ώστε να τα μεταφέρει στη σωστή μορφή!
Από την άλλη πλευρά, κανείς δε μας εμποδίζει να γράφουμε τα permalinks όπως τα προτιμούμε, ελληνικά για τα ελληνικά, ρώσικα για τα ρώσικα, τούρκικα για τα τούρκικα κοκ, και ας τα βλέπουν όσοι μπορούν να τα δούν - έτσι κι αλλιώς, κάποτε όλοι οι browsers θα έχουν συμμορφωθεί με αυτή την “κοινή” λογική, ελπίζουμε/προτείνουμε/ευχόμαστε!
Η τελική απόφαση, προφανώς, είναι στα χέρια του διαχειριστή του εκάστοτε περιεχομένου. Το ποια παράμετρος θα βαρύνει περισσότερο έγκειται στη διακριτική του ευχέρεια, στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται το internet και, ίσως, λίγο και στην αισθητική του. Το blog ετούτο έχει προτιμήσει τη πρώτη, “σίγουρη” προς το παρόν οδό. Θέλει όλοι οι χρήστες του να βλέπουν την ίδια πληροφορία κάνοντας όσο πιο μικρούς συμβιβασμούς.